نزول سوره هل اتی در شأن اهل بیت ع
اما برخی میگویند که کل سوره را جبرئیل در
شأن اهل بیت (ع) به پیامبرش هدیه کرد، و برخی میگویند که تنها آیات ۷
تا ۱۱، یعنی: «یُوفُونَ بِالنَّذر وَیَخَافُونَ یَوْمًا کَانَ شَرُّهُ
مُسْتَطِیرًا؛ ویُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى حُبِّهِ مِسْکِینًا
وَیَتِیمًا وَأَسِیرًا؛ إِنَّمَا نُطْعِمُکُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لَا
نُرِیدُ مِنکُمْ جَزَاء وَلَا شُکُورًا؛ إِنَّا نَخَافُ مِن رَّبِّنَا
یَوْمًا عَبُوسًا قَمْطَرِیرًا و...» در شأن اهل بیت (ع) است.
• امام حسن و امام حسین علیهماالسلام در کودکی بیمار شدند. رسول خدا صلیالله علیه و آله همراه دو نفر از اصحاب از آنها عیادت کرد. یکی از اصحاب به علی علیهالسلام عرض کرد: «چه خوب بود برای شفای دو فرزندت نذری برای خدا میکردی.» حضرت علی علیهالسلام فرمود: «نذر میکنم اگر شفا یافتند، سه روز را روزه بگیرم.» فاطمه (س) نیز چنین گفت. امام حسن و حسین علیهماالسلام هم گفتند: «ما نیز سه روز روزه میگیریم.» فضه، کنیز آنان، نیز همین نذر را کرد.
چندی نگذشت که حسن و حسین علیهماالسلام شفا یافتند. همه به نذر خود وفا کردند و روزه گرفتند، اما برای افطار چیزی در خانه نبود. لذا علی (ع) مقداری پول تهیه کرد و آرد خرید. علی علیهالسلام، نماز مغرب را با پیامبر خدا (ص) گزارد و به منزل آمد. سفره را گستردند و هر پنج نفر سر سفره نشستند.
هنگامیکه امیرالمؤمنین (ع) اولین تکه نان را برداشت، مسکینی در خانه را زد و گفت: «السلام علیکم یا اهل بیت محمد! من مسلمان مسکینی هستم. از آنچه میخورید به من بخورانید. خداوند از نعمتهای بهشت به شما بدهد!» همه اهل خانه هر پنج قرص نان را به مسکین دادند، شب را گرسنه خوابیدند و چیزی جز آب نخوردند.
فردای آن روز را نیز روزه گرفتند. فاطمه سلامالله علیها یک سوم دیگر آرد آماده کرد و پنج قرص نان پخت. بعد از نماز مغرب، همینکه سر سفره نشستند، یتیمی به در خانه آمد و گفت: «السلام علیکم اهل بیت محمد! من یتیمی مسلمان هستم. از آنچه میخورید به من نیز بدهید. خداوند شما را از نعمتهای بهشتی اطعام کند.» همه اهل خانه، آن شب را نیز گرسنه سپری کردند و چیزی بهجز آب نخوردند.
فردا نیز همین اتفاق تکرار شد و این بار اسیری از مشرکین به در خانه آمد و گفت: «السلام علیکم یا اهل بیت محمد! ما را اسیر میکنید و به بند میکشید، اما به ما غذا نمیدهید؟» آن شب نیز همه نانهای خود را به آن اسیر دادند و با آب افطار کردند و گرسنه خوابیدند.
فردای آن روز، رسول خدا (ص) حسن و حسین (ع) را دید که از فرط گرسنگی مانند جوجه به خود میلرزیدند. پیامبر (ص) با دیدن آنان فرمود: «حالت شما مرا سخت ناراحت میکند. نزد دخترم فاطمه برویم.» نزد فاطمه (س) رفتند و دیدند او در محراب خود، از گرسنگی دچار ضعف شدیدی شده و چشمانش گود افتاده است. پیامبر (ص) او را به سینه چسباند و گفت: «به خدا پناه میبرم. شما سه روز است که گرسنهاید!»
جبرئیل نازل شد و گفت: «ای محمد! آنچه را خداوند برای تو درباره اهل بیت مهیا ساخته است، بگیر.» پیامبر (ص) فرمود: «چیست؟» جبرئیل، آیات آغازین سوره «هل اتی» را قرائت کرد تا رسید به آیه «ان هذا کان لکم جزاء و کان سعیکم مشکورا.»
• گرچه متأسفانه عدهای اندک از متعصبان، به انحاء مختلف تلاش داشته و دارند که فضائل و مناقب اهل بیت (ع) را انکار نمایند و اقوال شاذ و نادر را بر اقوال مشهور ترجیح دهند، اما علما و مفسران درجه یک اهل سنت، بر اینکه تمام، یا بخشی از این سوره در مدح و منقبت اهل بیت پیامبر (ص) است، صحه گذاشتهاند.
۱. «فخر رازی» عالم بزرگ سنی قرن ششم هجری در تفسیر کبیر مینویسد: «واحدی در کتاب البسیط نوشته است که این آیه در حق علی نازل شده است. صاحب تفسیر کشاف (زمخشری) نیز این قصه را از ابن عباس نقل کرده و گفته است که این سوره را جبرئیل برای پیامبر نازل کرد و گفت: یا محمد! این سوره را که درباره اهل بیت توست بگیر.» (الامام الفخر الرازی؛ التفسیر الکبیر؛ دار احیاء التراث العربی، بیروت: بیتا؛ ج ۱۵، ص ۲۴۳ و ۲۴۴)
۲. «ابوالفرج جوزی» عالم سنی قرن ششم هجری در تفسیرش زادالمسیر نوشته است: «درباره این آیات دو قول است: قول اول این است که این آیه در حق علی بن ابیطالب نازل شده است که یک شب کامل اجیر شد و درختان نخل را آب داد و در مقابل مقداری آرد جو گرفت. وی یک سوم آن را آرد کرد و نان پخت؛ اما مسکینی آمد و غذا را به او داد. سپس یک سوم دیگر را نان پخت اما یتیمی آمد و نان را به او داد. سپس یک سوم باقیمانده را نان پخت اما اسیری از مشرکین آمد و دیگر بار نان را به او داد. در اینجا این آیات نازل شد». (الامام ابوالفرج جلالالدین الجوزی القرشی البغدادی؛ زاد المسیر فی علم التفسیر؛ المکتب الاسلامی، بیروت: ۱۹۸۷م؛ ج ۸، ص ۴۳۲)
۳. «جلالالدین سیوطی» دانشمند بزرگ سنی قرن نهم هجری در تفسیرش الدرالمنثور آورده است: «این آیه در حق علی بن ابیطالب و فاطمه بنت رسولالله (ص) نازل شده است». (جلالالدین عبدالرحمن بن ابیبکر السیوطی؛ الدر المنثور فی تفسیر المأثور؛ دارالکتب العلمیه، بیروت: ۲۰۰۰م؛ ج ۶، ص ۴۸۵)
۴. «شوکانی» مفسر بزرگ سنی قرن دوازدهم هجری در تفسیرش فتحالقدیر نوشته است: «این آیه در حق علی بن ابیطالب و فاطمه بنت رسولالله (ص) نازل شده است». (الشوکانی؛ فتح القدیر؛ عالم الکتب، بیجا: بیتا؛ ج ۵، ص ۳۴۶)
۵. «امام احمد بن عجیبه» مفسر سنی قرن سیزدهم هجری در تفسیرش البحرالمدید پس از نقل داستان انفاق، نوشته است: «زمخشری و جمهور مفسرین، این داستان را برای شأن نزول این آیه ذکر کردهاند؛ و تنها ترمذی در کتاب نوادر، آن را انکار کرده است» و سپس خود امام ابن عجیبیه، پاسخ ترمذی را داده است. (الامام ابن عجیبة؛ البحر المدید فی تفسیر القرآن المجید؛ دارالکتب العلمیة؛ بیروت: ۲۰۰۲م؛ ج۸، ص ۱۹۷-۱۹۸)
«علامه امینی» داستان شأن نزول هل اتی را از ۳۴ تن از علمای اهل سنت نقل کرده است. همچنین «علامه شوشتری» همین داستان را از ۷۵ کتاب معتبر اهل سنت نقل کرده است. تمام این افراد قبول دارند که این سوره در شأن اهل بیت (ع) نازل شده است.
• تمام مفسرین شیعه و اکثر مفسرین اهل سنت عقیده دارند که این سوره در مدینه نازل شده و از جمله سورههای مدنی است. کلمه «اسیر» مؤید خوبی برای قول مشهور است؛ زیرا این کلمه در مکه کاربرد نداشت و بعد از جنگ بدر و احد بود که مسلمانان موفق به گرفتن اسیر شدند و این واژه کاربرد پیدا نمود.
• با توجه به آراء علمای شیعه و اکثر علمای اهل سنت و... این سوره - یا حداقل آیات اول آن - در شأن اهل بیت (ع) نازل شده است؛ اما اینکه عدهای تلاش دارند بدون سند و مدرک، اقوال شاذ و نادر را را بر اقوال مشهور ترجیح دهند؛ نشانگر اوج مظلومیت اهل بیت (ع) است؛ زیرا همین افراد با صدها اما و اگر تلاش دارند برای دیگران فضیلتسازی کنند ولی برای اهل بیت (ع) با تمام توان، فضیلتسوزی را پیشه خود ساختهاند.
• امام حسن و امام حسین علیهماالسلام در کودکی بیمار شدند. رسول خدا صلیالله علیه و آله همراه دو نفر از اصحاب از آنها عیادت کرد. یکی از اصحاب به علی علیهالسلام عرض کرد: «چه خوب بود برای شفای دو فرزندت نذری برای خدا میکردی.» حضرت علی علیهالسلام فرمود: «نذر میکنم اگر شفا یافتند، سه روز را روزه بگیرم.» فاطمه (س) نیز چنین گفت. امام حسن و حسین علیهماالسلام هم گفتند: «ما نیز سه روز روزه میگیریم.» فضه، کنیز آنان، نیز همین نذر را کرد.
چندی نگذشت که حسن و حسین علیهماالسلام شفا یافتند. همه به نذر خود وفا کردند و روزه گرفتند، اما برای افطار چیزی در خانه نبود. لذا علی (ع) مقداری پول تهیه کرد و آرد خرید. علی علیهالسلام، نماز مغرب را با پیامبر خدا (ص) گزارد و به منزل آمد. سفره را گستردند و هر پنج نفر سر سفره نشستند.
هنگامیکه امیرالمؤمنین (ع) اولین تکه نان را برداشت، مسکینی در خانه را زد و گفت: «السلام علیکم یا اهل بیت محمد! من مسلمان مسکینی هستم. از آنچه میخورید به من بخورانید. خداوند از نعمتهای بهشت به شما بدهد!» همه اهل خانه هر پنج قرص نان را به مسکین دادند، شب را گرسنه خوابیدند و چیزی جز آب نخوردند.
فردای آن روز را نیز روزه گرفتند. فاطمه سلامالله علیها یک سوم دیگر آرد آماده کرد و پنج قرص نان پخت. بعد از نماز مغرب، همینکه سر سفره نشستند، یتیمی به در خانه آمد و گفت: «السلام علیکم اهل بیت محمد! من یتیمی مسلمان هستم. از آنچه میخورید به من نیز بدهید. خداوند شما را از نعمتهای بهشتی اطعام کند.» همه اهل خانه، آن شب را نیز گرسنه سپری کردند و چیزی بهجز آب نخوردند.
فردا نیز همین اتفاق تکرار شد و این بار اسیری از مشرکین به در خانه آمد و گفت: «السلام علیکم یا اهل بیت محمد! ما را اسیر میکنید و به بند میکشید، اما به ما غذا نمیدهید؟» آن شب نیز همه نانهای خود را به آن اسیر دادند و با آب افطار کردند و گرسنه خوابیدند.
فردای آن روز، رسول خدا (ص) حسن و حسین (ع) را دید که از فرط گرسنگی مانند جوجه به خود میلرزیدند. پیامبر (ص) با دیدن آنان فرمود: «حالت شما مرا سخت ناراحت میکند. نزد دخترم فاطمه برویم.» نزد فاطمه (س) رفتند و دیدند او در محراب خود، از گرسنگی دچار ضعف شدیدی شده و چشمانش گود افتاده است. پیامبر (ص) او را به سینه چسباند و گفت: «به خدا پناه میبرم. شما سه روز است که گرسنهاید!»
جبرئیل نازل شد و گفت: «ای محمد! آنچه را خداوند برای تو درباره اهل بیت مهیا ساخته است، بگیر.» پیامبر (ص) فرمود: «چیست؟» جبرئیل، آیات آغازین سوره «هل اتی» را قرائت کرد تا رسید به آیه «ان هذا کان لکم جزاء و کان سعیکم مشکورا.»
• گرچه متأسفانه عدهای اندک از متعصبان، به انحاء مختلف تلاش داشته و دارند که فضائل و مناقب اهل بیت (ع) را انکار نمایند و اقوال شاذ و نادر را بر اقوال مشهور ترجیح دهند، اما علما و مفسران درجه یک اهل سنت، بر اینکه تمام، یا بخشی از این سوره در مدح و منقبت اهل بیت پیامبر (ص) است، صحه گذاشتهاند.
۱. «فخر رازی» عالم بزرگ سنی قرن ششم هجری در تفسیر کبیر مینویسد: «واحدی در کتاب البسیط نوشته است که این آیه در حق علی نازل شده است. صاحب تفسیر کشاف (زمخشری) نیز این قصه را از ابن عباس نقل کرده و گفته است که این سوره را جبرئیل برای پیامبر نازل کرد و گفت: یا محمد! این سوره را که درباره اهل بیت توست بگیر.» (الامام الفخر الرازی؛ التفسیر الکبیر؛ دار احیاء التراث العربی، بیروت: بیتا؛ ج ۱۵، ص ۲۴۳ و ۲۴۴)
۲. «ابوالفرج جوزی» عالم سنی قرن ششم هجری در تفسیرش زادالمسیر نوشته است: «درباره این آیات دو قول است: قول اول این است که این آیه در حق علی بن ابیطالب نازل شده است که یک شب کامل اجیر شد و درختان نخل را آب داد و در مقابل مقداری آرد جو گرفت. وی یک سوم آن را آرد کرد و نان پخت؛ اما مسکینی آمد و غذا را به او داد. سپس یک سوم دیگر را نان پخت اما یتیمی آمد و نان را به او داد. سپس یک سوم باقیمانده را نان پخت اما اسیری از مشرکین آمد و دیگر بار نان را به او داد. در اینجا این آیات نازل شد». (الامام ابوالفرج جلالالدین الجوزی القرشی البغدادی؛ زاد المسیر فی علم التفسیر؛ المکتب الاسلامی، بیروت: ۱۹۸۷م؛ ج ۸، ص ۴۳۲)
۳. «جلالالدین سیوطی» دانشمند بزرگ سنی قرن نهم هجری در تفسیرش الدرالمنثور آورده است: «این آیه در حق علی بن ابیطالب و فاطمه بنت رسولالله (ص) نازل شده است». (جلالالدین عبدالرحمن بن ابیبکر السیوطی؛ الدر المنثور فی تفسیر المأثور؛ دارالکتب العلمیه، بیروت: ۲۰۰۰م؛ ج ۶، ص ۴۸۵)
۴. «شوکانی» مفسر بزرگ سنی قرن دوازدهم هجری در تفسیرش فتحالقدیر نوشته است: «این آیه در حق علی بن ابیطالب و فاطمه بنت رسولالله (ص) نازل شده است». (الشوکانی؛ فتح القدیر؛ عالم الکتب، بیجا: بیتا؛ ج ۵، ص ۳۴۶)
۵. «امام احمد بن عجیبه» مفسر سنی قرن سیزدهم هجری در تفسیرش البحرالمدید پس از نقل داستان انفاق، نوشته است: «زمخشری و جمهور مفسرین، این داستان را برای شأن نزول این آیه ذکر کردهاند؛ و تنها ترمذی در کتاب نوادر، آن را انکار کرده است» و سپس خود امام ابن عجیبیه، پاسخ ترمذی را داده است. (الامام ابن عجیبة؛ البحر المدید فی تفسیر القرآن المجید؛ دارالکتب العلمیة؛ بیروت: ۲۰۰۲م؛ ج۸، ص ۱۹۷-۱۹۸)
«علامه امینی» داستان شأن نزول هل اتی را از ۳۴ تن از علمای اهل سنت نقل کرده است. همچنین «علامه شوشتری» همین داستان را از ۷۵ کتاب معتبر اهل سنت نقل کرده است. تمام این افراد قبول دارند که این سوره در شأن اهل بیت (ع) نازل شده است.
• تمام مفسرین شیعه و اکثر مفسرین اهل سنت عقیده دارند که این سوره در مدینه نازل شده و از جمله سورههای مدنی است. کلمه «اسیر» مؤید خوبی برای قول مشهور است؛ زیرا این کلمه در مکه کاربرد نداشت و بعد از جنگ بدر و احد بود که مسلمانان موفق به گرفتن اسیر شدند و این واژه کاربرد پیدا نمود.
• با توجه به آراء علمای شیعه و اکثر علمای اهل سنت و... این سوره - یا حداقل آیات اول آن - در شأن اهل بیت (ع) نازل شده است؛ اما اینکه عدهای تلاش دارند بدون سند و مدرک، اقوال شاذ و نادر را را بر اقوال مشهور ترجیح دهند؛ نشانگر اوج مظلومیت اهل بیت (ع) است؛ زیرا همین افراد با صدها اما و اگر تلاش دارند برای دیگران فضیلتسازی کنند ولی برای اهل بیت (ع) با تمام توان، فضیلتسوزی را پیشه خود ساختهاند.
+ نوشته شده در سه شنبه یکم آذر ۱۳۹۰ ساعت ۱۲:۲۳ ب.ظ توسط محمد علي سالاري بیناباج
|
به نام خالق هستی روستای بیناباج از توابع بخش نیمبلوک و در فاصله ۶۷کیلومتری از مرکزشهرستان قاین در دامنه کوهستانهای سیاهکوه بیناباج واقع شده و به بام خراسان جنوبی مشهور است